De hindoe asceet Dirghanaka vroeg om een debat met Boeddha.
Hij zei: ‘Ik zou graag willen debatteren met u; als mijn leer wordt weerlegd zal ik mijn hoofd afsnijden.’
Boeddha zei: ‘Wat is de basis van jouw leer?’
De asceet zei: ‘Een volledig niet-aanvaarden is voor mij het fundament.’
Boeddha zei: ‘Aanvaard jij die visie?’
De asceet vertrok abrupt.
Onderweg overwoog hij dit, en hij sprak tot zijn leerlingen: ‘Ik zou terug moeten gaan en mijn hoofd moeten afsnijden om me zo te verontschuldigen bij de Boeddha.’
Zijn leerlingen zeiden: ‘Er is nog de kans dat je een overwinning behaalt bij een debat met mensen en goden; waarom je hoofd afsnijden?’
De asceet zei: ‘Ik zou liever mijn hoofd afsnijden voor een wijs iemand, dan een overwinning behalen bij onwetenden.’
Daarop zei hij met spijtige stem: ‘Mijn leer faalt in twee opzichten. Als ik deze visie aanvaard, dan faal ik op een ruwe manier; als ik deze visie niet aanvaard, dan is mijn falen een subtiel punt.
Geen mensen, goden of volgelingen van de twee voertuigen [sravaka’s en pratyeka’s] kennen de reden van het falen van mijn leer; enkel de Boeddha en de grote bodhisattva’s kennen het falen van mijn leer.’
Hij keerde terug naar Boeddha en zei: ‘Mijn leer schiet tekort in twee opzichten, ik zou daarom mijn hoofd moeten afsnijden om me te verontschuldigen bij u.’
Boeddha zei: ‘Zoiets maakt geen deel uit van mijn leer van verlichting. Verander liever je visie en richt je op verlichting.’
Dahui: Treasury of the Eye of True Teaching;
classic stories, discourses, and poems of the Chan tradition.
Boulder 2022, pag. 195; engelse vert. Thomas Cleary
◄║►